Współczesny sektor rolno-spożywczy charakteryzuje się współistnieniem czterech głównych modeli prowadzenia produkcji, które różnią się stopniem intensyfikacji, nakładami technologicznymi oraz wpływem na kapitał przyrodniczy:
- Rolnictwo konwencjonalne (masowe): Model zorientowany na krótkoterminową maksymalizację zysku jednostkowego i wysoką wydajność jednostkową roślin oraz zwierząt. Charakteryzuje się intensywnym zużyciem syntetycznych środków produkcji (nawozów mineralnych, pestycydów), głęboką uprawą mechaniczną (orką płużną) oraz uproszczeniem płodozmianu. Skutkuje to postępującą degradacją fizyczną i biologiczną gleb, zanieczyszczeniem wód azotami i pestycydami oraz ucieczką węgla organicznego do atmosfery.
- Rolnictwo ekologiczne (organic): Model oparty na całkowitej, rygorystycznej rezygnacji ze stosowania chemicznych środków ochrony roślin, nawozów syntetycznych oraz GMO. Choć wykazuje bardzo niski ślad środowiskowy i redukcję emisji CO₂ na hektar o 48% do 66% w porównaniu z rolnictwem konwencjonalnym, to ze względu na znacząco niższą wydajność, wysokie jednostkowe koszty produkcji oraz ograniczoną skalę nie stanowi ono realnej alternatywy dla zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego rosnącej populacji globu (szacowanej na 10 miliardów ludzi do 2050 roku)³. Udział żywności ekologicznej w całym rynku spożywczym w Polsce wynosi zaledwie do 1% (przy średniej unijnej na poziomie 4%), a produkcja ta zajmuje tylko 3,5% powierzchni rolniczej kraju (średnia UE to 8,5%)⁴.
- Rolnictwo zrównoważone (sustainable): Działa jako racjonalny „złoty środek”. Łączy dbałość o środowisko (ochronę gleby, wody i powietrza) z wysoką i stabilną produkcją na masową skalę⁵. Dopuszcza precyzyjne, zoptymalizowane i ograniczone do niezbędnego minimum stosowanie chemicznych środków ochrony roślin oraz nawozów syntetycznych (zgodnie z zasadami Integrowanej Ochrony Roślin – IOR) przy użyciu narzędzi rolnictwa precyzyjnego⁶. Pozwala to na produkcję zdrowej żywności po przystępnych dla konsumentów cenach przy jednoczesnym zachowaniu opłacalności gospodarstwa.
- Rolnictwo regeneratywne (regenerative): Stanowi biologiczne narzędzie naprawcze wewnątrz rolnictwa zrównoważonego. Wychodzi z założenia, że uregulowanie chemizmu (całokształt właściwości i przemian chemicznych materii) gleby i odbudowa jej życia biologicznego pozwala na drastyczne obniżenie kosztów zmiennych (nawożenia i ochrony) przy zachowaniu wysokich, stabilnych plonów. Kładzie nacisk na eliminację orki płużnej, maksymalizację czasu pokrycia pól roślinnością i ciągłe zasilanie glebowego łańcucha pokarmowego węglem organicznym.