Decydują, inwestują, zarządzają – Agro Woman

Inauguracja drugiej edycji Programu Mentoringowego Agro Woman, która odbyła się 13 stycznia w Warszawie, zgromadziła przedstawicieli administracji publicznej, środowisk dyplomatycznych oraz sektora rolno-spożywczego. Partnerami Fundacji Agro Woman są Polskie Stowarzyszenie Zrównoważonego Rolnictwa i Żywności oraz McDonald’s Polska.

W wydarzeniu uczestniczył między innymi Wiceminister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Adam Nowak, który w swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na zmianę zachodzącą w polskim rolnictwie: ewolucję od ciężkiej pracy fizycznej w stronę zarządzania technologicznego, w którym kobiety odgrywają coraz większą rolę. Tło dla tegorocznych działań wyznacza także decyzja Organizacji Narodów Zjednoczonych o ogłoszeniu roku 2026 Międzynarodowym Rokiem Kobiet Rolniczek, co nadaje lokalnym działaniom wymiar globalny i podkreśla znaczenie liderek w zapewnianiu bezpieczeństwa żywnościowego.

Polskie Stowarzyszenie Zrównoważonego Rolnictwa i Żywności od samego początku wspiera inicjatywę Agro Woman. Dr Olaf Horbańczuk, dyrektor Stowarzyszenia, podczas swojego wystąpienia przypomniał genezę tej współpracy, wskazując, że pomysł wspierania kobiet wyrósł bezpośrednio ze struktur i wartości Stowarzyszenia.

Jako Polskie Stowarzyszenie Zrównoważonego Rolnictwa i Żywności chciałbym podkreślić, iż nie możemy mówić o zrównoważonym, odpowiedzialnym rolnictwie, sektorze rolno-spożywczym bez silnej i wiodącej roli kobiet. Będąc partnerem Fundacji Agro Woman widzimy ogromną wartość w tym, że inicjatywa ta znaczący wykracza poza typowe szkolenia – promuje liderki, wzmacnia ich głos w debacie publicznej i przyczynia się do realnej zmiany w postrzeganiu roli kobiet na wsi w Polsce i całej Europie.

Sylwetki polskich rolniczek można znaleźć na stronie Agro Woman.

Decyzja Stowarzyszenia o wsparciu programu ma mocne uzasadnienie w danych opisujących strukturę własnościową i decyzyjną polskiego rolnictwa. Z raportu „Kobiety w rolnictwie”, przygotowanego przez Fundację Agro Woman we współpracy z Instytutem Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN oraz Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wynika, że jedna trzecia gospodarstw w Polsce jest prowadzona przez kobiety. Co istotniejsze, aż 70 procent rolniczek podejmuje decyzje inwestycyjne, a 64 procent planuje kontynuować działalność rolniczą w perspektywie kolejnych pięciu lat. Liczby te pokazują, że rozwój kompetencji w tej grupie ma bezpośrednie przełożenie na modernizację całego sektora. Mimo tak znaczącej pozycji, kobiety wciąż napotykają bariery systemowe, do których należą utrudniony dostęp do wiedzy i zasobów, ograniczone możliwości budowania sieci kontaktów biznesowych oraz trudności w rozwijaniu umiejętności przywódczych.

Odpowiedzią na te wyzwania jest formuła tegorocznej edycji programu, która obejmuje 25 par mentoringowych wyłonionych w procesie rekrutacji trwającym od listopada do grudnia ubiegłego roku. Zakwalifikowana grupa uczestniczek charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem regionalnym i branżowym. Najsilniejszą reprezentację posiada województwo wielkopolskie, gdzie rolniczki rozwijają innowacyjne serowarstwo i sadownictwo, a liczne grupy pochodzą również z województw małopolskiego, mazowieckiego i pomorskiego. Wśród uczestniczek znajdują się zarówno kobiety zarządzające gospodarstwami rodzinnymi od lat 90., dla których ziemia jest dziedzictwem pokoleniowym, jak i osoby, które weszły do rolnictwa w ostatnich latach, budując nowoczesne biznesy od podstaw na bazie starych siedlisk.

Rolniczki biorące udział w programie odchodzą od tradycyjnych metod uprawy na rzecz rozwiązań regeneratywnych. W gospodarstwach wielkoobszarowych wdrażana jest uprawa bezorkowa, chroniąca strukturę gleby, natomiast w mniejszej skali ogrodniczej stosuje się metody polegające na budowaniu żyzności poprzez kompostowanie, bez ingerencji mechanicznej w grunt. Zaawansowanie technologiczne widoczne jest również w inżynierii wodnej i energetycznej. Gospodarstwa inwestują w systemy retencji wód opadowych połączone z precyzyjnym nawadnianiem kropelkowym oraz w agrowoltaikę, pozwalającą łączyć produkcję rolną z pozyskiwaniem energii słonecznej. W hodowli postępuje automatyzacja, czego przykładem są roboty udojowe, oraz wprowadzanie naturalnych metod profilaktyki zdrowotnej, pozwalających na eliminację antybiotyków.

Główną motywacją kandydatek zgłaszających się do programu jest potrzeba transformacji z roli osoby wykonującej pracę operacyjną we własnym gospodarstwie w rolę liderki odpowiedzialnej za strategię i rozwój. Uczestniczki, mimo posiadania wysokich kompetencji merytorycznych i tytułów naukowych, często poszukują wsparcia w zakresie budowania pewności siebie w branży zdominowanej przez mężczyzn. Ważnym celem biznesowym jest dla nich profesjonalizacja sprzedaży w krótkich łańcuchach dostaw oraz budowa silnych marek własnych dla produktów przetworzonych, takich jak sery, wina czy oleje, co pozwala uniezależnić się od pośredników i stabilizować dochody. Fundamentem skuteczności tego modelu jest precyzyjny dobór par mentorskich, uwzględniający specyficzne potrzeby każdej z uczestniczek. Karolina Tarnawska, prezes Fundacji Agro Woman, podsumowując ten etap prac, zwróciła uwagę na indywidualny charakter każdej relacji:

Proces łączenia uczestników był dla nas wyzwaniem – starałyśmy się, aby te pary, które powstały, były po prostu właściwe, tak aby obie strony mogły czerpać z tej wymiany jak najwięcej korzyści. Każda para to inna droga rozwoju i szyta na miarę relacja ułożona pod konkretne potrzeby. Program opiera się na partnerstwie: zadaniem mentorów jest dzielenie się wiedzą i inspirowanie, natomiast mentee biorą odpowiedzialność za swój rozwój, wyznaczając konkretne cele.

Program, trwający od stycznia do czerwca 2026 roku, oferuje uczestniczkom nie tylko pracę z mentorem, ale także cykl warsztatów stacjonarnych i online dotyczących sztucznej inteligencji, rolnictwa zrównoważonego oraz dobrostanu.

Dla Polskiego Stowarzyszenia Zrównoważonego Rolnictwa i Żywności wsparcie tej inicjatywy jest elementem szerszej strategii budowania odpornego i nowoczesnego sektora żywnościowego. Inwestycja w kompetencje zarządcze kobiet przekłada się bezpośrednio na jakość decyzji podejmowanych w gospodarstwach, a tym samym na tempo wdrażania zrównoważonych praktyk rolniczych.